Θεολογία ελευθερίας και
«θεολογία απελευθερώσεως»
+ Πρωτοπρ. Γεώργιος Δ.
Μεταλληνός
Δρ Θ. - Dr. Phil, Καθηγ.
Παν/μίου Αθηνών
Η έξαρση στις τελευταίες
δεκαετίες των επαναστατικών και απελευθερωτικών κινημάτων του Τρίτου Κόσμου και
η αναζήτηση γι' αυτά ερεισμάτων θεολογικών νομιμοποιεί τη σύγκριση της
ιδεολογίας των κινημάτων αυτών με το ιδεολογικό περιεχόμενο των απελευθερωτικών
αγώνων του ιδικού μας Έθνους, στους οποίους η πίστη έχει πάντα υπεροχική θέση.
Μια τέτοια σύγκριση αποβαίνει πολλαπλά χρήσιμη, διότι επιτρέπει την επισήμανση
όχι μόνο αντιστοιχιών και ταυτίσεων, αλλά και αντιθέσεων και διαφοροτήτων,
βάσει των οποίων ελέγχεται η ιδιαιτερότητα και στο θέμα αυτό της ελληνορθοδόξου
παραδόσεως.
1. Επαναστατική ιδεολογία
και θεολογία
Στους χριστιανικούς
πληθυσμούς του Τρίτου Κόσμου (Ν. Αμερική και Αφρική) συνδέθηκε στον αιώνα μας ο
αγώνας εναντίον της αποικιοκρατίας και των συνεπειών της με μια επαναστατική
θεολογία, η οποία μπορεί να συνοψισθεί στις ακόλουθες θέσεις: Η έλευση της
βασιλείας του Θεού συμβαδίζει με την πρόοδο της κοινωνικής δικαιοσύνης στη γη,
εξασφαλιζόμενη με την ενεργό συμμετοχή των Χριστιανών στα απελευθερωτικά και
επαναστατικά κινήματα του Τρίτου Κόσμου. Η θεολογία αυτή, όπως δηλώνεται και
από τα ονόματά της («θεολογία της απελευθερώσεως» στη Ν. Αμερική· «της
επαναστάσεως» ή «μαύρη θεολογία» στην Αφρική· «θεολογία των πτωχών»)[1], έχει
αυτόχρημα επαναστατικό χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει, ότι η χριστιανική θεολογία των
περιοχών αυτών έγινε επαναστατική, ενώ η επανάσταση προσέλαβε θεολογικό
περιεχόμενο. Οι σαφείς αντιφεουδαρχικές και αντικαπιταλιστικές τάσεις των
κινημάτων αυτών τα φέρουν βέβαια, κοντά στη μαρξιστική ιδεολογία. Είναι όμως
ρητή και ευδιάκριτη η αποστασιοποίησή τους από την υλιστική μαρξιστική
θεωρία[2]. Η κίνηση αυτή υποστασιώνει συγκεκριμένα τη σύγκρουση ανάμεσα στη
«θεολογία της τάξεως» (Ordnung)[3], εκπροσωπούμενη από τα πολιτικά και
εκκλησιαστικά κέντρα εξαρτήσεως, και τη θεολογία της επαναστατικής αλλαγής, που
διεκδικεί για τους Λαούς του Τρίτου Κόσμου ελευθερία σε κάθε επίπεδο:
προσωπικό, κοινωνικό, πολιτικό και εθνικό.
2. Από την ιστορία στην
«πολιτική θεολογία»
Μία πρώτη, επιφανειακή,
θεώρηση των κινημάτων αυτών διακρίνει πολλές ομοιότητες με τους
απελευθερωτικούς αγώνες του δικού μας Έθνους. Η επαναστατική όμως και
απελευθερωτική κίνηση του Χριστιανικού Τρίτου Κόσμου δεν μπορεί να κατανοηθεί
ερήμην των ιστορικών εξελίξεων στο δυτικό ευρωπαϊκό μητροπολιτικό χώρο και της
αποικιοκρατικής ή ιμπεριαλιστικής επέκτασής του. Σ' αυτή την επεκτατική κίνηση
των δυτικοευρωπαϊκών Κρατών σημαντικό ρόλο έπαιξε η χριστιανική θρησκεία, όπως
φυσικά είχε διαμορφωθεί στη Δυτική Ευρώπη μετά το χωρισμό και την αποξένωσή της
από την Ορθόδοξη Ανατολή.
Read More ->>
Αναρτήσεις
